Монголын оюуны бүтээлийг нээлттэй болгохоос эхлээд мэргэшсэн каталогич бэлтгэх, хиймэл оюун зэрэг шинэ технологийг номын сангийн үйлчилгээ, үйл ажиллагаанд нэвтрүүлэх хүртэл Манай улсын номын сангийн салбарын өнөөдөр, маргаашийн тухай хэлэлцэж байгаа “Номын сан: Өнөөдөр ба маргааш” форум энэ жил тав дахь удаагаа боллоо. 

Д.Цолмон: Хүний асуусан зүйлд хариулж, хэрэгтэй мэдээллийг нь олж өгөөд, тэр хүн шинэ зүйл мэдэж аваад гарч байгаа тэр мэдрэмжээс л би өдөр бүр урам авч ажилладаг

-Форумын хүрээнд та ямар судалгаа шинжилгээ, ажлынхаа үр дүнг танилцуулж оролцож байна вэ?

-Өнөөдрийн форумд Монголын номын сангуудад олон улсын каталогжуулалтын чиглэлээр тулгамдаж байгаа асуудал, гарч буй алдаа дутагдал, ололттой талууд болон цаашид бид юу хийх, юунд анхаарах шаардлагатай талаар мэдээллээ багцлан танилцууллаа. Мөн залуу номын санчдаа зөвхөн номын санч байхаас гадна салбарынхаа хөгжлийн төлөө судлаачаар ажиллаасай гэж уриалахыг зорьсон.

Би өөрөө өдөр тутам каталогжуулалтын ажил хийдэг учраас бусад номын санчид ч надаас зөвлөгөө их авдаг. Тиймээс бид яг юун дээр зөрж, хаана алдаж байна, юу дутагдаж байна гэдэг нь практик ажлын явцад тодорхой харагддаг. Гэхдээ энэ нь нэг байгууллагын хэмжээнд шийдэх асуудал биш, салбарын хэмжээнд хамтарч хийх ажил юм.

Энэ бүх асуудлыг нэг дор ярих боломжгүй учраас мэргэжлийн гол асуудлуудаа дөрвөн хэсэгт, уриалгын шинжтэй асуудлуудаа хоёр хэсэгт багцлан илтгэлээ бэлтгэсэн. Бусад илтгэгчид асуудлыг судалгаа, ерөнхий түвшинд авч үзэж байгаа бол миний хувьд өдөр тутам каталогийн мэдээлэлтэй ажилладаг хүний хувьд практикт гарч байгаа нарийн асуудлуудыг арай дэлгэрэнгүй тайлбарлахыг зорьсон.

-Салбартаа хэрэгжиж байгаа шинэлэг ажлуудаас таны бодлоор бусдад хамгийн үлгэр жишээ болохуйц, цаашид өргөжүүлэн хөгжүүлэх боломжтой ямар санаа, шийдэл байна вэ?

-Өмнө нь бидэнд олон улсын каталог хийх гарын авлага огт байгаагүй. Дотоодын каталогоос олон улсын каталог руу шилжиж байгаа үед нэгдсэн гарын авлагагүй байсан учраас номын сангууд өөр өөрөөр каталогжуулалт хийдэг байсан.

Харин өнгөрсөн жил багштайгаа хамтран анхны гарын авлагыг гаргасан. Энэ жил Үндэсний номын сан хоёр дахь гарын авлагыг гаргаж байна. Гарын авлагатай болсон нь өөрөө маш том алхам. Одоо хамгийн чухал нь түүнийг уншиж, дагаж мөрдөх хэрэгтэй. Стандарт, формат, баримтлах материал нь байхад хуучин аргаараа үргэлжлүүлэн алдаатай хийхгүйгээр гарын авлагаа ашиглаж хэвших шаардлагатай.

Форумын үеэр яригдсан саналууд дундаас Үндэсний номын сангийн хууль болон Номын сангийн хуулийг тусад нь авч үзэх санал маш чухал санагдсан. Бидэнд дутагдаж байгаа зарим асуудлыг хуулийн хүрээнд баталгаажуулах шийдлүүд эндээс харагдаж байна.

-Номын сан, мэдээллийн салбарт ажиллаж байгаа хүний хувьд та хийж буй ажлынхаа юунаас хамгийн их хүсэл тэмүүлэл, урам зориг авдаг вэ?

-Би өдөр бүр өөрийгөө яг номын сангийн хүн юм байна гэдгээ мэдэрдэг. Анх залуудаа номын санч болоход ном өгч, авдаг л ажил юм байна гэж боддог байлаа. Харин оюутан, уншигчидтай харилцаад эхлэхээр тэд янз бүрийн зүйл асууна. Мэдэхгүй зүйл таарахаар нь өөрөө ном эргүүлж, судалж, хариултыг нь олж мэддэг болсон. Дараа нь тэр мэдсэн зүйлээ өөр хүнд хэлж өгөөд, хэрэгтэй мэдээллийг нь олж өгөх маш сайхан мэдрэмж төрүүлдэг байсан.

Одоо туршлага суух тусам каталог хийх, лавлагаа мэдээлэл өгөхдөө хүмүүст туслах нь миний ажлын хамгийн сайхан хэсэг болсон. Би “200 тоотод ирээд юу ч байсан асуугаарай. Номын сантай холбоотой бол манай өрөө рүү ороод ирээрэй” гэж хэлдэг. Гадаад оюутнуудад ч Монголд амьдарч байх хугацаанд нь хэцүү зүйл тохиолдвол ирж асуугаарай гэдэг.

Манайд орон нутгаас, анх удаа хотод ирж байгаа оюутнууд ч олон байдаг. Тэдэнд номын сангийн талаарх анхны ойлголтыг бид өгдөг учраас номын санд дуртай болох тэр мэдрэмжийг нь төрүүлэхийг хичээдэг.

Хүн нэг ном асууж орж ирээд, түүнтэй холбоотой өөр гурван ном үзэж болохоо мэдээд гарч явах, эсвэл “Энд байхгүй бол тэндээс үзэж болох юм байна” гээд шинэ мэдээлэлтэй болж гарахыг харах сайхан. Хүний асуусан зүйлд хариулж, хэрэгтэй мэдээллийг нь олж өгөөд, тэр хүн шинэ зүйл мэдэж аваад гарч байгаа тэр мэдрэмжээс л би өдөр бүр урам авч ажилладаг.

Эх сурвалж: Posted.mn